Policies, Use, and Training for the Integration of Generative Artificial Intelligence

Documentary Analysis of Spanish Public Universities

Authors

  • Enric Brescó-Baiges Departament de Ciències de l’Educació, Facultat d’Educació, Psicologia i Treball Social, Universitat de Lleida, Spain https://orcid.org/0000-0001-8477-6970
  • Estefanía López-Requena Departament de Didàctica i Organització Escolar, Facultat de Filosofia i Ciències de l’Educació, Universitat de València, Spain https://orcid.org/0000-0003-3990-136X
  • Anna Sánchez-Caballé Departament de Pedagogia i Didàctica de les Ciències Socials, la Llengua i la Literatura, Facultat de Ciències Humanes i Socials, Universitat Jaume I, Spain https://orcid.org/0000-0003-1462-3359

DOI:

https://doi.org/10.25749/sis.44988

Keywords:

artificial intelligence, generative artificial intelligence, public universities, content analysis

Abstract

This research examines the institutional response of three Spanish public universities (University Jaume I, University of València, and University of Lleida) to the emergence of Generative Artificial Intelligence (GenAI). Drawing on a qualitative analysis of 26 institutional documents processed with ATLAS.ti, the study evaluates the regulatory frameworks and guidelines developed to govern its expansion within higher education. The findings reveal a significant reliance on European directives alongside still incipient internal regulations. The current institutional stance is predominantly preventive, emphasizing academic integrity, transparency, and best practices. Although the promotion of critical pedagogical uses and ethical literacy is evident, these institutions remain in a transitional phase toward more robust policy. Key challenges persist, notably the limited inclusion of technical staff in policy-making and the absence of standardized protocols to ensure long-term institutional sustainability.

Downloads

Download data is not yet available.

Author Biographies

Enric Brescó-Baiges, Departament de Ciències de l’Educació, Facultat d’Educació, Psicologia i Treball Social, Universitat de Lleida, Spain

Profesor Lector en la Facultad de Ciencias de la Educación, Psicología y Trabajo Social (FEPTS) de la Universitat de Lleida (UdL). Doctor en Tecnología Educativa, licenciado en Psicopedagogía y en Comunicación Audiovisual, y maestro especialista en Educación Musical. Imparte docencia en asignaturas vinculadas con la tecnología educativa, la innovación y las TIC en los grados de Maestro en Educación Primaria y en Educación Infantil. Desde 2019 es coordinador del Grado en Educación Infantil. Desde 2008 forma parte del equipo docente del Máster en Tecnología Educativa: E-learning y Gestión del Conocimiento. Asimismo, desde 2007 es miembro del grupo de investigación consolidado COMPETECS (2017 SGR 1700).

Estefanía López-Requena, Departament de Didàctica i Organització Escolar, Facultat de Filosofia i Ciències de l’Educació, Universitat de València, Spain

Profesora Ayudante Doctora en la Universitat de València. Graduada en Pedagogía por la Universitat de València (2013), Máster en Gestión y Dirección de Centros Educativos por la Universidad CEU Cardenal Herrera (2014), y Doctora Cum laude por la Universitat de València (2021) con la investigación titulada: 'El papel de la Universidad Pública en la Formación Socialmente Responsable'. 1º Premio CIRIEC 2022 en la categoría de tesis doctoral. Entre sus líneas de investigación destacan la innovación metodológica en educación superior, las competencias, la inteligencia artificial, el emprendimiento social y la juventud. Pertenece desde 2021 al grupo de investigación “TRANSICIONS - Transiciones entre formación y empleo en contextos de vulnerabilidad social”.

Anna Sánchez-Caballé, Departament de Pedagogia i Didàctica de les Ciències Socials, la Llengua i la Literatura, Facultat de Ciències Humanes i Socials, Universitat Jaume I, Spain

Profesora Permanente Laboral del área de Didáctica y Organización Escolar (DOE), en el Departamento de Pedagogía y Didáctica de las Ciencias Sociales, la Lengua y la Literatura de la Universitat Jaume I.
Doctora en Tecnología Educativa por la Universidad Rovira i Virgili y reconocida con el Premio Larramendi de la Real Academia de Doctores. En cuanto a la investigación, es miembro del grupo GREAT (Enseñanza, Aprendizaje y Tecnología), donde centra principalmente su trabajo en temas relacionados con la competencia digital, la narrativa transmedia y las redes sociales. Habitualmente, emplea metodologías como el Design-Based Research o las revisiones sistemáticas de la literatura.

References

ADIA. (2025, Noviembre 3). Intel·ligència artificial (IA) aplicada a la docència a la UdL. Universidad de Lleida. https://adia.udl.cat/ca/

ALLEA. (2023). Código europeo de conducta para la integridad en la investigación. Edición revisada 2023. All European Academies. https://doi.org/10.26356/ECOC-Spanish

AlumniSAUJI. (2025, Septiembre 10). Introducció a les intel·ligències artificials generatives. Gemini, ChatGPT i altres. Universidad Jaume I. https://www.uji.es/serveis/alumnisauji/base/formacio/formacio-alumni/reservori2526/microcursos/IAgeneratives/

Beneite-Martí, J. (2023, Junio 28). Ética de la Inteligencia artificial aplicada a la educación. SFPIE, Universidad de València [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/watch?v=k_8C830tFss

Biblioguies UV (2025, Noviembre). Inteligencia Artificial. Universidad de València. https://uv-es.libguides.com/IA

Biblioteca i Documentació. (2025). Ús de la IA. Universidad de Lleida. https://biblioguies.udl.cat/treballs-ade/ia

Cano-Orón, L. & López-Meri, A. (2024). Introducción al uso de la IA en periodismo. Guía de referencias y modos de uso. Universidad de València. https://doi.org/10.7203/PUV-OA-696-9

Cardona, S. (2024, Diciembre 10). Implicaciones Éticas de la Inteligencia Artificial en el Ámbito Educativo Universitario. Ciclo de Conferencias "Ética para el desarrollo social, profesional y científico". Universidad de València. https://media.uv.es/video/675845203f3220adfc277485

CENT. (2025a, Enero 7). Recomanacions sobre l’ús de la IA generativa per a l’estudiantat. Universidad Jaume I. https://cent.uji.es/pub/ia-estudiantat/

CENT. (2025b, Septiembre 1). Observacions sobre l’impacte dels serveis de detecció de plagi en les universitats. Universidad Jaume I. https://cent.uji.es/pub/serveis-deteccio-plagi/

CENT. (2025c, Noviembre 5). Recomanacions sobre l’ús de la IA generativa en la docència i l’avaluació. Universidad Jaume I. https://cent.uji.es/pub/ia-docencia/

CENT (2025d, Noviembre 7). Seminario IA y universidad: siete miradas para transformar la universidad. Universidad Jaume I. https://cent.uji.es/pub/seminario-ia-linda-castaneda/

Chan, C. K. Y. & Tsi, L. H. Y. (2024). Will generative AI replace teachers in higher education? A study of teacher and student perceptions. Studies in Educational Evaluation, 83, 101395. https://doi.org/10.1016/j.stueduc.2024.101395

Comisión Europea. (2019, April 8th). Directrices éticas para una IA fiable. https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/ethics-guidelines-trustworthy-ai

Comisión Europea. (2020, February 20th). LIBRO BLANCO sobre la inteligencia artificial - un enfoque europeo orientado a la excelencia y la confianza. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/ES/ALL/?uri=CELEX:52020DC0065

Comisión Europea. (2022). Directrices éticas sobre el uso de la Inteligencia Artificial (IA) y los datos en la educación y formación para los educadores. https://op.europa.eu/publication-detail/-/publication/d81a0d54-5348-11ed-92ed-01aa75ed71a1

Comisión Europea. (2025). El Código de buenas prácticas de IA de uso general. https://digital-strategy.ec.europa.eu/es/policies/contents-code-gpai

Consell de Direcció. (2024). Directrius de la Universitat Jaume I sobre l’ús ètic i responsable de la Intel·ligència artificial generativa (IAG) en l’àmbit acadèmic. Universidad Jaume I. https://ujiapps.uji.es/ade/rest/storage/PQ78IBHSNLDOTJULUG57UHUIE8UQLUKB

Cosgrove, J. & Cachia, R. (2025). DigComp 3.0: European Digital Competence Framework - Fifth Edition. Publications Office of the European Union. https://data.europa.eu/doi/10.2760/0001149

Cotino, L. (2024, junio). Guía práctica ¿Cómo abrir los algoritmos públicos? (Versión 1.0). Universidad de València. https://www.uv.es/cotino/publicaciones/Versioncotinoimagenes.pdf

Elken, M. (2024). Collaborative design of governance instruments in higher education. Studies in Higher Education, 49(6), 1095-1106. https://doi.org/10.1080/03075079.2023.2258905

Equip ICE. (2025a). Guia: Explorant la Intel·ligència Artificial (IA). Universidad de Lleida. https://doi.org/10.21001/explorant.intelligencia.artificial.2025

Equip ICE. (2025b). Explorem la Intel·ligència Artificial. Universidad de Lleida. https://www.ice.udl.cat/ca/equips/explorem-la-intelligencia-artificial-eia/

Esteve, F., Cela, J. M., & de Benito, B. (2019). DBR: una estrategia metodológica para investigar en tecnología educativa. In M. Gisbert, V. Esteve & J. L. Lázaro (Ed.), ¿Cómo abordar la educación del futuro? Conceptualización, desarrollo y evaluación desde la competencia digital docente (pp. 79-92). Barcelona: Octaedro.

Feenstra, R., & Lancis, J. (2025). Codi de bones pràctiques en investigació i doctorat 2025. Universidad Jaume I. https://ujiapps.uji.es/ade/rest/storage/9J21MZPWJOVFYMWCPXXYHRFFCUZJ0BM5

Flores-Vivar, J. M., & García-Peñalvo, F. J. (2023). Reflections on the ethics, potential, and challenges of artificial intelligence in the framework of quality education (SDG4). Comunicar, 74, 37-47. https://doi.org/10.3916/C74-2023-03

Floridi, L., Cowls, J., Beltrametti, M., Chatila, R., Chazerand, P., Dignum, V., Luetge, C., Madelin, R., Pagallo, U., Rossi, F., Schafer, B., Valcke, P., & Vayena, E. (2018). AI4People—An Ethical Framework for a Good AI Society: Opportunities, Risks, Principles, and Recommendations. Minds & Machines, 28, 689-707. https://doi.org/10.1007/s11023-018-9482-5

García-Peñalvo, F. J., Llorens-Largo, F., & Vidal, J. (2024). The new reality of education in the face of advances in generative artificial intelligence. RIED. Revista Iberoamericana de Educación a Distancia, 27(1), 9-39. https://doi.org/10.5944/ried.27.1.37716

Ghimire, A., & Edwards, J. (2024). From guidelines to governance: A study of AI policies in education. arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2403.15601

Gibbs, G. (2012). El análisis de datos cualitativos en investigación cualitativa. Morata.

González Fernández, M. O., Romero-López, M. A., Sgreccia, N. F., & Latorre Medina, M. J. (2025). Marcos normativos para una IA ética y confiable en la educación superior: estado de la cuestión. RIED-Revista Iberoamericana de Educación a Distancia, 28(2), 181-208. https://doi.org/10.5944/ried.28.2.43511

Guía Básica. (2024). ¿Qué es la IA generativa y cómo usarla en educación universitaria? Universidad de València. https://www.uv.es/mkdocs/doc_mk/Pautas_para_un_uso_adecuado_y_etico_de_la_IA_en_la_docencia_universitaria.pdf

Hinojosa, J., Catacora, E., & Mamani, J. E. (2024). Bitácora de Herramientas Digitales. La Inteligencia Artificial en la investigación y las producciones académicas. Científica Digital. https://doi.org/10.37885/978-65-5360-555-8

Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2022). Artificial intelligence in education: Promise and implications for teaching & learning. Center for Curriculum Redesign. https://curriculumredesign.org/our-work/artificial-intelligence-in-education/

Jin, Y., Yan, L., Echeverria, V., Gašević, D., & Martinez-Maldonado, R. (2025). Generative AI in higher education: A global perspective of institutional adoption policies and guidelines. Computers and Education: Artificial Intelligence, 8, 100348. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2024.100348

JRC - Joint Research Centre (2024). DigComp 3.0: The European Digital Competence Framework for Citizens. https://joint-research-centre.ec.europa.eu/projects-and-activities/education-and-training/digital-transformation-education/digital-competence-framework-digcomp/digcomp-30_en

Krippendorff, K. (2019). Content analysis. (4th Edition). SAGE Publications, Inc. https://doi.org/10.4135/9781071878781

LABCOM (2025a, Diciembre 15). Generadors de contingut per IA -nivell avançat-. Universidad Jaume I. https://www.uji.es/institucional/estructura/entitats/labcom/base/docenciaiformacio/cursos/IA/ia2/

LABCOM (2025b, Diciembre 15). Generadors de contingut per IA -nivell iniciació-. Universidad Jaume I. https://www.uji.es/institucional/estructura/entitats/labcom/base/docenciaiformacio/cursos/IA/ia1/

Lim, W. M., Gunasekara, A., Pallant, J. L., Pallant, J. I., & Pechenkina, E. (2023). Generative AI and the future of education: Ragnarök or reformation? A paradoxical perspective from management educators. The International Journal of Management Education, 21(2), 100790. https://doi.org/10.1016/j.ijme.2023.100790

Llorens, F., Vidal, J., & García-Peñalvo, F.J. (2023, Diciembre 8). Ya llegó, ya está aquí, y nadie puede esconderse: La inteligencia artificial generative en educación. Aula Magna 2.0 [Blog]. https://cuedespyd.hypotheses.org/14389

Mahmud, M. M., Monib, W. K., Qazi, A., Wong, S. F., Ramachandiran, C. R., & Azizan, S. N. (2025). Developing AI Education Competency Framework: A Systematic Literature Review. Open Praxis, 17(4), 730-748. https://doi.org/10.55982/openpraxis.17.4.1012

McPhee, S. W., & Jerowsky, M. (2025). Beyond technical skills: a pedagogical perspective on fostering critical engagement with generative AI in university classrooms. Frontiers in Education. Sec. Digital Learning Innovations, 10. https://doi.org/10.3389/feduc.2025.1593278

MECE. (2021). Plan nacional de competencias digitales. (España Digital 2025). Ministerio de Economía, Comercio y Empresa. https://portal.mineco.gob.es/recursosarticulo/mineco/ministerio/ficheros/210127_plan_nacional_de_competencias_digitales.pdf

Miao, F., Holmes, W., Huang, R., & Zhang, H. (2021). AI and Education. Guidance for Policy-Makers. UNESCO. https://doi.org/10.54675/PCSP7350

Molina-Carmona, R., & García-Peñalvo, F. J. (2025). Safeguarding Knowledge: Ethical Artificial Intelligence Governance in the University Digital Transformation. In E. Vendrell Vidal, U. R. Cukierman & M. E. Auer (Eds.), Advanced Technologies and the University of the Future. Lecture Notes in Networks and Systems (Vol. 1140, pp. 201-220). Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-71530-3_14

Oncioiu, I., & Bularca, A. R. (2025). Artificial Intelligence Governance in Higher Education: The Role of Knowledge-Based Strategies in Fostering Legal Awareness and Ethical Artificial Intelligence Literacy. Societies, 15(6), 144. https://doi.org/10.3390/soc15060144

Peláez-Sánchez, I. C., Velarde-Camaqui, D., & Glasserman-Morales, L. D. (2024). The impact of large language models on higher education: exploring the connection between AI and Education 4.0. Frontiers in Education. Sec. Leadership in Education, 9, 1392091. https://doi.org/10.3389/feduc.2024.1392091

Peña-Ortiz, R. (2024, Julio 4). Enseñar y aprender a interactuar inteligentemente con nuestro asistente artificial: ChatGPT, Copilot, Gemini,... Presentación en la Universidad de Verano del Rincón de Ademuz. Universidad de València. https://www.uv.es/catpaisatge/Ense%C3%B1ar_aprender_%20interactuar_inteligentemente_asistente_artificial.pdf

Rectorat. (2025, Marzo 13). Instrucció per a l'ús de la Intel·ligència Artificial Generativa (IAG) a la docència. Universitat de Lleida. https://www.udl.cat/export/sites/universitat-lleida/ca/udl/norma/.galleries/docs/Personal_academic/Instruccio_usos_IAG-2-1.pdf

Roller, M. R., & Lavrakas, P. J. (2015). Applied qualitative research design: A total quality framework approach. The Guilford Press.

SAAD. (2025, Julio n.d.). Activitat docent universitària i TIC. Universidad de Lleida. https://www.saad.udl.cat/ca/noticies/

SCP. (2025, Abril 30). Intel·ligència Artificial [Audio podcast]. Universidad Jaume I. https://www.uji.es/com/investigacio/docs/podcast-comboi-viatge-per-la-ciencia/intelligencia-artificial/transcripcio/

Selwyn, N. (2022). The future of AI and education: Some cautionary notes. European Journal of Education, 57(4), 620-631. https://doi.org/10.1111/ejed.12532

Sullivan, M., Kelly, A., & McLaughlan, P. (2023). ChatGPT in higher education: Considerations for academic integrity and student learning. Journal of Applied Learning and Teaching, 6(1), 31-40. https://ro.ecu.edu.au/cgi/viewcontent.cgi?article=3501&context=ecuworks2022-2026

UFIE. (2025, Julio). La Intel·ligència Artificial (IA) generativa en la docència universitària. Universidad Jaume I. https://www.uji.es/serveis/ufie/base/formapdi/pfp/historicPFP/2025-26/ia25-2/

UNE. (2023). Ingeniería del software. Requisitos y evaluación de la calidad de los productos de software (SQuaRE). Modelo de calidad de datos (UNE-ISO/IEC 25012:2023). https://www.une.org/encuentra-tu-norma/busca-tu-norma/norma?c=N0071618

UNESCO. (2022). Recomendación sobre la ética de la inteligencia artificial. UNESDOC Digital Library.

UNESCO. (2023a). Oportunidades y desafíos de la era de la inteligencia artificial para la educación superior: una introducción para los actores de la educación superior. UNESDOC Digital Library. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000386670_spa

UNESCO. (2023b). La IA generativa y el futuro de la educación. UNESDOC Digital Library. https://doi.org/10.54675/ACWQ6815

UNESCO. (2024). Guía para el uso de IA generativa en educación e investigación. UNESDOC Digital Library. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000389227

UNESCO. (2025a). Marco de competencias para docentes en materia de IA. UNESDOC Digital Library. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000393813

UNESCO. (2025b). Marco de competencias para estudiantes en materia de IA. UNESDOC Digital Library. https://doi.org/10.54675/EKCU4552

Unión Europea / Parlamento Europeo y Consejo (2024). Reglamento (EU) 2024/1689, de 13 de junio de 2024, por el que se establecen normas armonizadas en materia de inteligencia artificial. http://data.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj

Universitat de Lleida. (2025, Diciembre 2). La UdL en xifres. https://www.udl.cat/ca/udl/xifres/#sections-tab-1

Universitat de València. (2025, Diciembre). En xifres. https://www.uv.es/uvweb/gerencia/ca/una-universitat-global/xifres-1285915706894.html

Universitat Jaume I. (2025, Diciembre 12). La Universitat Jaume I en xifres. https://www.uji.es/institucional/uji/presentacio/xifres/

Vicerectorat d'Estratègia Digital i TIC. (2024, Junio n.d.). Regulació en l’ús de la Intel·ligència Artificial (IA). Universitat de Lleida. https://www.udl.cat/ca/organs/vicerectors/vgptgas/estrategiadigital/regulacioia/

Villajos, E., & Soriano, A. (2024, Abril 23). Talleres prácticos para enseñar a usar la inteligencia artificial a los universitarios. Universitat de València. https://www.uv.es/uvweb/unidad-cultura-cientifica-innovacion-catedra-divulgacion-ciencia/es/the-conversation/talleres-practicos-ensenar-usar-inteligencia-artificial-universitarios-1286096356772/GasetaRecerca.html?id=1286377930538

Vivas Urias, M. D., & Ruiz Rosillo, M. A. (Coords.). (2025). Inteligencia artificial generativa. Buenas prácticas docentes en educación superior. Octaedro. https://doi.org/10.36006/09648-1

Weaver, K. D. (2024). The artificial intelligence disclosure (AID) framework: An introduction. College & Research Libraries News, 85(10), 407-411. https://doi.org/10.5860/crln.85.10.407

Wise, B., Emerson, L., Van Luyn, A., Dyson, B., Bjork, C., & Thomas, S. E. (2024). A scholarly dialogue: Writing scholarship, authorship, academic integrity and the challenges of AI. Higher Education Research & Development, 43(3), 578-590. https://doi.org/10.1080/07294360.2023.2280195

Wu, Y., Zhang, L., & Carroll, J. (2024). AI Governance in Higher Education: Case Studies of Guidance at Big Ten Universities. Future Internet 2024, 16(10), 354. https://doi.org/10.3390/fi16100354

Published

2026-06-30